0
Thân tàu HMM Namu bị trúng tên lửa dòng “Noor” do Iran sản xuất. /Ảnh cung cấp = Bộ Ngoại giao Hàn Quốc

Chính phủ Hàn Quốc ngày 27/5 cho biết “vật thể bay chưa xác định” tấn công tàu HMM Namu được xác định là tên lửa chống hạm dòng Noor do Iran sản xuất. Theo đó, các biện pháp ứng phó tiếp theo của chính phủ Hàn Quốc đối với Iran đang thu hút sự chú ý.

Theo kết quả điều tra chung của chính phủ về vụ tấn công tàu Namu công bố ngày 27, phần động cơ còn sót lại của vật thể bay được phân tích là tương tự động cơ turbojet do Iran sản xuất. Ngoài ra, cơ quan điều tra còn phát hiện dấu khắc được cho là của nhà sản xuất Iran cùng lớp sơn màu xanh da trời đặc trưng của tên lửa Noor. Phần bo mạch điện tử được xác định có thể đã được sản xuất từ 20~30 năm trước, cho thấy tên lửa Noor dùng trong vụ tấn công là loại cũ.

Trước đó, sau khi đoàn điều tra chung công bố kết quả điều tra hiện trường lần một về vụ tàu Namu bị tấn công hôm 10/5, nhiều chuyên gia từng chỉ ra “vật thể bay chưa xác định” có thể là mẫu drone cảm tử giá rẻ Shahed-136 mà Iran sử dụng.

Tại buổi họp báo khẩn cấp của chính phủ cùng ngày, Vụ trưởng Hợp tác Quốc tế thuộc Bộ Quốc phòng Hàn Quốc, ông Ryu Yoon-sang cho biết: “Chúng tôi chưa thể xác định chính xác điểm phóng, nhưng xét khoảng cách từ Iran khoảng 90~100 km, thời gian bay được ước tính khoảng 6~7 phút”.

Tên lửa dòng Noor hiện được hải quân chính quy Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cùng các lực lượng thân Iran vận hành, trong đó một số được cho là đã xuất khẩu sang Syria. Chính phủ Hàn Quốc nhấn mạnh eo biển Hormuz hiện do Vệ binh Cách mạng Iran và hải quân Iran kiểm soát, qua đó gần như xác định Iran là chủ thể đứng sau vụ tấn công tàu Namu.

Tuy nhiên, dù trước đó vẫn duy trì lập trường thận trọng và chưa xác định rõ chủ thể tấn công, chính phủ Hàn Quốc trong buổi họp báo lần này cũng không đưa ra tuyên bố lên án trực tiếp Iran.

Liên quan vấn đề này, Thứ trưởng Ngoại giao thứ nhất Park Yoon-joo cho biết: “Những nội dung như bày tỏ lấy làm tiếc sâu sắc hay yêu cầu xin lỗi sẽ được chuyển tải thông qua kênh ngoại giao, đây là phương thức hiệu quả hơn”, đồng thời giải thích rằng việc công bố kết quả điều tra lần này bản thân nó đã mang tính chất thông điệp lên án Iran.

Ông cũng nói thêm: “Đã có nhiều tàu của các quốc gia khác bị tấn công, nhưng hiếm có trường hợp chính phủ xác định rõ chủ thể rồi công khai chỉ trích như vậy”, đồng thời nhấn mạnh Hàn Quốc là nước “đã tiến hành điều tra và công bố kết quả theo cách minh bạch nhất”.

Chính phủ Hàn Quốc hiện vẫn chưa kết luận liệu Iran có chủ đích nhắm vào tàu Hàn Quốc hay không. Tuy nhiên, ông Ryu cho rằng: “Từ góc độ một người từng làm chỉ huy, việc bắn hai phát cho thấy rõ ý định gây thiệt hại”, đồng thời nhận định “ý đồ tấn công là hoàn toàn rõ ràng”.

Trước đó, chính phủ Hàn Quốc từng tuyên bố mọi hành vi tấn công tàu dân sự đều không thể được biện minh hay chấp nhận trong bất kỳ trường hợp nào, đồng thời cảnh báo sẽ có “đòn tấn công ngoại giao tương xứng” nếu xác định được chủ thể gây ra vụ việc. Vì vậy, mức độ các biện pháp tiếp theo đang được dư luận quan tâm.

Trước mắt, chính phủ đã triệu Đại sứ Iran tại Hàn Quốc Saeed Kouzechi tới Bộ Ngoại giao để thông báo kết quả điều tra và yêu cầu ngăn chặn tái diễn. Ông Park cho biết: “Dù chưa thể dự đoán trước nội dung trao đổi với Iran, chúng tôi sẽ gửi thông điệp lên án mạnh mẽ và yêu cầu xin lỗi”, đồng thời cho biết hai bên cũng sẽ trao đổi về vấn đề bảo đảm an toàn cho tàu thuyền và công dân Hàn Quốc ở nước ngoài.

Theo giới quan sát, các quốc gia có tàu bị tấn công tại eo biển Hormuz trước đây chủ yếu phản ứng ở mức ra tuyên bố lên án hoặc triệu đại sứ Iran, vì vậy Hàn Quốc có thể tham khảo các tiền lệ này. Khả năng yêu cầu bồi thường thiệt hại thực tế đối với tàu Namu cũng đang được nhắc đến.

Ngoài ra, khả năng Hàn Quốc tham gia Sáng kiến Tự do Hàng hải (MFC) do United States dẫn đầu và xem xét tham gia chiến dịch quân sự đa quốc gia do United Kingdom và France chủ trì sau khi tình hình eo biển Hormuz ổn định cũng được cho là có thể đạt thêm tiến triển.

Ông Park cho biết: “Chúng tôi có ý chí tham gia các nỗ lực và quyết tâm trong sáng kiến của Mỹ cũng như kế hoạch của Anh và Pháp”, nhưng cũng nói thêm hiện phía Mỹ vẫn cần cung cấp thêm thông tin nên “rất khó nói cụ thể về việc tham gia hay không ở thời điểm hiện tại”.

Trong khi đó, vẫn có nhận định cho rằng chính phủ Hàn Quốc sẽ tiếp tục giữ lập trường thận trọng với Iran do hiện vẫn còn 25 tàu và thủy thủ Hàn Quốc mắc kẹt tại eo biển Hormuz, gần như ở trong tình trạng “con tin”. Ngoài ra, việc Hàn Quốc duy trì quan hệ với Iran thông qua các biện pháp như cử đặc phái viên hay duy trì đại sứ quán, với tính toán liên quan đến tái thiết hậu chiến và quan hệ song phương, cũng khiến nhiều người cho rằng Seoul có thể sẽ xử lý vụ việc ở mức độ phù hợp.

Ông Park nhấn mạnh: “Vấn đề an toàn của tàu thuyền và thủy thủ tại Hormuz là ưu tiên hàng đầu”, đồng thời cho biết Hàn Quốc đang liên tục nhấn mạnh với Iran cũng như các quốc gia liên quan rằng “việc bảo đảm tự do và an toàn hàng hải không chỉ với tàu Hàn Quốc mà với mọi tàu thuyền đều vô cùng quan trọng”.

Theo Mok Yong-jae