1

Việc Samsung Electronics chi trả khoản tiền thưởng đặc biệt quy mô lớn cho bộ phận Giải pháp Thiết bị (DS) đã làm dấy lên làn sóng tranh luận về chế độ tiền thưởng, không chỉ trong nội bộ tập đoàn mà còn lan rộng ra toàn ngành công nghiệp. Nhiều ý kiến lo ngại vấn đề này không còn đơn thuần là câu chuyện đãi ngộ, mà có thể dẫn đến tranh cãi về tính công bằng giữa các bộ phận, công ty thành viên, thậm chí làm gia tăng khoảng cách tiền lương do sự bùng nổ của các ngành AI và bán dẫn.

Theo giới phân tích, khác với trước đây, quy mô tiền thưởng lần này lớn hơn rất nhiều, trong khi sự đồng thuận và các tiêu chí về việc chia sẻ thành quả chưa được chuẩn bị đầy đủ từ trước. Điều này khiến người lao động cảm nhận rõ hơn sự chênh lệch, đồng thời làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế.

Theo ngành công nghiệp ngày 25, sau khi xuất hiện nhiều ý kiến phản đối về khoảng cách tiền thưởng giữa bộ phận Trải nghiệm Thiết bị (DX) và bộ phận DS vào ngày 23, Chủ tịch bộ phận DX Roh Tae-moon đã trực tiếp gặp đại diện công đoàn để lắng nghe ý kiến. Giới chuyên môn đánh giá tranh cãi về tiền thưởng đã vượt khỏi phạm vi mức đãi ngộ và trở thành nguyên nhân gây mâu thuẫn trong tổ chức.

Đáng chú ý, mâu thuẫn này được cho là có thể vượt ra ngoài phạm vi một doanh nghiệp và tác động đến toàn bộ nền kinh tế. Trong một báo cáo gần đây, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) nhận định rằng sự tăng trưởng dựa trên AI và bán dẫn đang làm gia tăng khoảng cách về năng suất và tiền lương giữa các ngành.

BOK cũng cho biết, khi các khoản thưởng đặc biệt ở mức cao tập trung vào một số ngành nhất định, áp lực lạm phát sẽ tăng đáng kể. Theo phân tích của cơ quan này, cùng một quy mô tăng thưởng nhưng nếu chỉ tập trung vào một số ngành thay vì phân bổ đồng đều trên toàn nền kinh tế thì tác động đến giá cả sẽ lớn hơn.

Điều này là do tiền thưởng và tiền lương cao trong lĩnh vực AI và bán dẫn có thể thúc đẩy sự dịch chuyển lao động và làm tăng mức lương tham chiếu, từ đó kéo theo yêu cầu tăng lương ở các ngành khác.

Thực tế, nhiều công ty thành viên của Samsung như Samsung Electro-Mechanics đã xuất hiện yêu cầu tăng tiền thưởng. Gần đây, ngay cả các ngành ngoài lĩnh vực CNTT cũng bắt đầu mở rộng yêu cầu áp dụng tiền thưởng đặc biệt gắn với lợi nhuận kinh doanh hoặc cơ chế trả lương theo hiệu quả công việc.

Giới phân tích cho rằng mức đãi ngộ hấp dẫn trong ngành AI và bán dẫn đang nâng kỳ vọng về tiền lương của người lao động ở các lĩnh vực khác.

Vấn đề là ngay cả những doanh nghiệp không có năng suất hoặc lợi nhuận đủ cao cũng sẽ chịu áp lực tăng lương. Theo BOK, nếu các doanh nghiệp buộc phải chuyển phần chi phí nhân công gia tăng vào giá bán sản phẩm hoặc dịch vụ thì điều này sẽ tiếp tục làm gia tăng áp lực lạm phát.

Đây cũng được xem là nguyên nhân khiến tranh cãi về tiền thưởng không còn chỉ là vấn đề giữa người lao động và doanh nghiệp, mà mở rộng sang các cuộc thảo luận về sự công bằng giữa các bộ phận, giữa các công ty trong cùng tập đoàn, khoảng cách tiền lương giữa các ngành và tình trạng phân hóa trên thị trường lao động.

Trong bối cảnh thành quả tăng trưởng của ngành AI và bán dẫn tập trung vào một số doanh nghiệp và bộ phận nhất định, cộng thêm áp lực lạm phát, tình trạng phân hóa thu nhập được dự báo sẽ ngày càng nghiêm trọng.

Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân cốt lõi của mâu thuẫn là thiếu sự chuẩn bị và thảo luận từ sớm về cơ chế chia sẻ thành quả.

Giáo sư Kim Sung-hee thuộc Trường Cao học Lao động, Đại học Korea nhận định: “Việc chi trả khoản tiền thưởng quy mô lớn là điều đã có thể dự báo trước, nhưng doanh nghiệp lại không chuẩn bị các phương án cụ thể về phân chia thành quả. Do không có đủ các cuộc thảo luận từ trước nên sự bất mãn sau khi công bố tiền thưởng càng trở nên lớn hơn.”

Ông cũng nhấn mạnh: “Thành công của ngành bán dẫn không chỉ đến từ nỗ lực của doanh nghiệp mà còn có sự đầu tư và hỗ trợ của toàn xã hội. Trên thế giới, các cuộc thảo luận về việc chia sẻ thành quả với tất cả các bên liên quan đang ngày càng mở rộng. Vì vậy, đã đến lúc cần tiến hành những cuộc thảo luận ở tầm xã hội về các tiêu chí chia sẻ thành quả, thay vì chỉ giới hạn trong nội bộ doanh nghiệp”.

Theo Lee Ji-seon