1

Sau khi Samsung Electronics và công đoàn đạt được thỏa thuận tiền lương, hai bên đang khẩn trương xử lý những dư chấn phát sinh. Phía Samsung Electronics tuyên bố sẽ đầu tư 5 nghìn tỷ won cho hoạt động đồng hành phát triển và đầu tư nhân lực, trong khi Công đoàn Siêu doanh nghiệp, đơn vị dẫn dắt đàm phán lần này đã bắt tay vào quá trình cải tổ ban lãnh đạo. Đặc biệt, sau đàm phán tiền lương, mâu thuẫn giữa bộ phận bán dẫn (DS) và bộ phận ngoài bán dẫn (DX) đã lên tới đỉnh điểm, khiến việc thống nhất nội bộ công đoàn trở thành nhiệm vụ cấp bách.

Ngày 28, Công đoàn Siêu doanh nghiệp cho biết trong thông báo “Định hướng điều hành công đoàn và đàm phán thời gian tới”, “Chúng tôi xin lỗi về những sai sót trước đây và sẽ hoàn thành trách nhiệm với tư cách chủ tịch công đoàn”, đồng thời công bố sẽ tổ chức đại hội tín nhiệm lại chủ tịch vào ngày 17/6.

Động thái này được xem là biện pháp xử lý tiếp theo sau khi sự phản đối từ các thành viên bộ phận DX gia tăng trong quá trình đàm phán thỏa ước lao động năm 2026. Đặc biệt, chủ tịch công đoàn cũng trực tiếp xin lỗi về những phát ngôn cứng rắn như “không thể làm việc với DX được nữa” trong bối cảnh nội bộ xảy ra mâu thuẫn, qua đó tìm cách củng cố đoàn kết nội bộ.

Trong lần đàm phán này, Công đoàn Siêu doanh nghiệp đóng vai trò đại diện thương lượng và đạt được thỏa thuận cuối cùng. Samsung Electronics hiện áp dụng chế độ đa công đoàn; năm nay Công đoàn Samsung Electronics Toàn quốc nắm quyền đại diện đàm phán, nhưng đã thành lập nhóm đàm phán chung với Công đoàn Siêu doanh nghiệp và Công đoàn Đồng hành Samsung Electronics, đồng thời ủy quyền quyền đàm phán cho Công đoàn Siêu doanh nghiệp.

Tuy nhiên, từ tháng 4 vừa qua, khi Công đoàn Siêu doanh nghiệp thu hút được hơn một nửa số nhân viên tham gia, tổ chức này sẽ có thể thực hiện quyền đàm phán độc lập từ năm sau. Theo Điều 29-2 của Luật Công đoàn Hàn Quốc, trong trường hợp tồn tại nhiều công đoàn, các bên phải thống nhất kênh đàm phán; nếu không thể thống nhất, công đoàn có trên 50% thành viên sẽ nắm quyền đại diện thương lượng. Đây cũng là lý do việc duy trì lực lượng ủng hộ theo từng bộ phận kinh doanh ngày càng trở nên quan trọng.

Theo đó, thay đổi lớn nhất trong kế hoạch cải tổ của công đoàn là áp dụng hệ thống đàm phán tách riêng DS và DX. Thay vì đàm phán tích hợp như trước, công đoàn sẽ vận hành riêng ban điều hành DS và DX để phản ánh các vấn đề đặc thù của từng bộ phận. Đối với DS, công đoàn cho biết sẽ tăng cường ứng phó tại các đơn vị foundry, System LSI và bán dẫn hợp chất (CSS). Đối với DX, công đoàn cũng có kế hoạch mở rộng ban điều hành chuyên trách và tiếp thu ý kiến từ các công đoàn khác.

Tuy vậy, vẫn có đánh giá cho rằng chưa rõ ý kiến của bộ phận DX sẽ được phản ánh đến mức nào. Bởi các cuộc thảo luận về tín nhiệm lại và cải tổ tổ chức đều đang diễn ra trong nội bộ Công đoàn Siêu doanh nghiệp, nơ có tỷ lệ thành viên DS áp đảo.

Trên thực tế, sau đợt đàm phán lần này, nhiều nhân viên thuộc bộ phận DX đã liên tục hỏi thủ tục rút khỏi công đoàn, khiến tổng số thành viên giảm xuống còn khoảng 60 nghìn người. Tính đến ngày 28, số thành viên còn 69.575 người, xuống dưới mốc 70 nghìn.

Theo số liệu ngày 31/3 (thời điểm thành viên vượt vượt 70 nghìn), bộ phận Memory có khoảng 20 nghìn thành viên công đoàn. Các bộ phận System LSI và Foundry, vốn cho rằng mình bị xem nhẹ trong quá trình đàm phán, cũng có khoảng 20 nghìn người tham gia, trong khi bộ phận DX có khoảng 14 nghìn thành viên. Nếu làn sóng rời bỏ từ các bộ phận phi bộ nhớ và DX tiếp tục kéo dài do bất mãn với quá trình đạt thỏa thuận, công đoàn này có thể mất vị thế “công đoàn đa số”.

Ngoài ra, tại bộ phận DX cũng đang chuẩn bị thúc đẩy kiện tụng riêng. Một số thành viên được cho là đang xem xét khả năng pháp lý liên quan đến quá trình đàm phán và hệ thống thưởng hiệu suất lần này, khiến công đoàn phải giải quyết thêm nhiều bất ổn nội bộ. Thực tế, trong cuộc bỏ phiếu thông qua thỏa thuận tạm thời, chi nhánh Samsung Electronics thuộc Công đoàn Siêu doanh nghiệp (chủ yếu đại diện cho DS) ghi nhận tỷ lệ tán thành 80,6%, trong khi Công đoàn Samsung Electronics Toàn quốc (đại diện chủ yếu cho DX) chỉ đạt 21,1%.

Ngược lại, số người gia nhập Công đoàn Đồng hành đang tăng nhanh. Tính đến sáng cùng ngày, công đoàn này có 16.290 thành viên và đang tập hợp lực lượng chủ yếu từ bộ phận DX. Một người trong ngành nhận định: “Vấn đề lớn hơn việc đạt được thỏa thuận lao động lần này là xử lý rạn nứt nội bộ và tái cơ cấu tổ chức công đoàn sau đó”, đồng thời cho rằng “Bản đồ quyền lực công đoàn tại Samsung Electronics có thể thay đổi mạnh mẽ xoay quanh vấn đề quyền đàm phán độc lập từ năm sau”.

Theo Lee Seo-yeon