0
Cuộc bầu cử Hạ viện cũng chứng kiến cuộc cạnh tranh về việc phân chia lại địa hạt bầu cử

Đảng Dân chủ Mỹ được đài NBC và tổ chức phân tích bầu cử Decision Desk HQ (DDHQ) lần lượt xác định sẽ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 (giờ địa phương). Theo dự báo của NBC tính đến 22 giờ 20 phút cùng ngày (12 giờ 20 phút ngày 4/11 theo giờ Hàn Quốc), đảng Dân chủ dự kiến giành khoảng 244 ghế, vượt xa ngưỡng đa số 218 ghế. Nếu kiểm soát Hạ viện mới bắt đầu hoạt động từ ngày 3/1 năm sau, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ lần đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai phải đối mặt với các cuộc điều tra và hoạt động giám sát lập pháp từ Hạ viện do phe đối lập kiểm soát.

◇ NBC và DDHQ xác định đảng Dân chủ giành lại Hạ viện… NBC dự báo khoảng 244 ghế

NBC đưa ra nhận định đảng Dân chủ sẽ giành quyền kiểm soát Hạ viện dựa trên phân tích riêng, theo đó đảng này có thể giành khoảng 244 ghế. Số ghế thực tế có thể chênh lệch vài ghế tùy thuộc vào kết quả kiểm phiếu cuối cùng. Hãng tin Bloomberg cũng đưa tin DDHQ đã xác định đảng Dân chủ giành đa số tại Hạ viện.

NBC phân tích các yếu tố góp phần vào chiến thắng của đảng Dân chủ bao gồm chính sách siết chặt kiểm soát nhập cư, cuộc chiến với Iran kéo dài sang tháng thứ tám và gánh nặng chi phí sinh hoạt do chính sách áp thuế đối với các nước đồng minh. Bloomberg cho biết các ứng viên đảng Cộng hòa gặp khó khăn trong việc giữ khoảng cách với Tổng thống Trump, trong khi tỷ lệ ủng hộ tổng thống đã giảm xuống mức thấp nhất ngay trước thềm bầu cử.

Đảng Dân chủ cần giành thêm 3 ghế so với hiện tại để lấy lại quyền kiểm soát Hạ viện, vị trí mà họ đã để mất vào tay đảng Cộng hòa năm 2022. Theo NBC, Chủ tịch Hạ viện thuộc đảng Cộng hòa Mike Johnson hiện vẫn chưa quyết định sẽ tiếp tục tranh cử vị trí lãnh đạo phe đa số trong nhiệm kỳ tới hay rời khỏi ban lãnh đạo.

◇ Đảng Dân chủ dự định điều tra gia đình Trump và hoạt động kinh doanh tiền mã hóa… Nội bộ bất đồng về việc luận tội

Nếu giành được đa số tại Hạ viện, đảng Dân chủ sẽ nắm quyền điều hành các ủy ban chuyên trách và quyền ban hành trát triệu tập. Hạ nghị sĩ Robert Garcia thuộc đảng Dân chủ, người được dự đoán sẽ giữ chức Chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện từ tháng 1 năm sau, tuyên bố sẽ điều tra các cáo buộc tham nhũng liên quan đến gia đình Tổng thống Trump.

Ông cũng đưa hoạt động kinh doanh tiền mã hóa được cho là đã mang lại cho Tổng thống Trump hơn 1 tỷ USD (khoảng 1.338,2 tỷ won), các cáo buộc lạm quyền của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) cùng Bộ An ninh Nội địa, tình trạng tham nhũng trong doanh nghiệp và các tài liệu liên quan đến Jeffrey Epstein vào danh sách điều tra.

NBC dự báo quá trình điều tra có thể kéo theo các phiên điều trần công khai và những tranh chấp pháp lý liên quan đến việc ban hành trát triệu tập.

Một bộ phận thành viên đảng Dân chủ kêu gọi tiến hành lần luận tội thứ ba đối với Tổng thống Trump, nhưng quan điểm trong nội bộ đảng vẫn còn chia rẽ. Theo NBC, lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries cho biết ông không khẳng định cũng không loại trừ bất kỳ khả năng nào liên quan đến việc luận tội.

◇ Jeffries, ứng viên sáng giá cho chức Chủ tịch Hạ viện, đưa ra 4 ưu tiên: bảo hiểm y tế, thuế quan và chiến tranh Iran… Hạn chế quyền phủ quyết của Trump

Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries đã đưa ra bốn ưu tiên chính, gồm khôi phục khoản ngân sách Medicaid (chương trình hỗ trợ y tế công cộng dành cho người thu nhập thấp) bị cắt giảm, gia hạn khoản tín dụng thuế phí bảo hiểm theo Đạo luật Chăm sóc sức khỏe hợp túi tiền (ACA, còn gọi là Obamacare), khôi phục quyền hạn của Quốc hội trong các vấn đề liên quan đến thuế quan và chấm dứt cuộc chiến với Iran.

Đảng Dân chủ có thể thông qua dự luật tại Hạ viện với đa số phiếu thuận. Tuy nhiên, để các chính sách này chính thức trở thành luật, dự luật vẫn cần được Thượng viện thông qua và Tổng thống ký ban hành. Bloomberg phân tích rằng việc đảng Dân chủ kiểm soát Hạ viện khó có thể ngay lập tức mang lại thành quả lập pháp, bởi Tổng thống Trump đã tuyên bố sẽ sử dụng quyền phủ quyết.

Nếu được bầu làm Chủ tịch Hạ viện trong Quốc hội khóa mới, ông Jeffries sẽ trở thành người da màu đầu tiên trong lịch sử Mỹ đảm nhiệm vị trí này. Theo NBC, Tổng thống Trump đã thúc đẩy các chính sách như áp thuế quan và tái cơ cấu các cơ quan chính phủ dựa trên lợi thế đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội.

◇ Đảng Dân chủ đáp trả việc phân chia lại địa hạt bầu cử tại California… Tòa án Tối cao Mỹ ngăn chặn bản đồ bầu cử mới của đảng Cộng hòa tại Missouri

Cuộc bầu cử Hạ viện cũng chứng kiến cuộc cạnh tranh về việc phân chia lại địa hạt bầu cử (redistricting) ngay trong nhiệm kỳ. Năm ngoái, Tổng thống Trump đã yêu cầu đảng Cộng hòa tại bang Texas điều chỉnh địa hạt nhằm giành thêm tối đa 5 ghế. Đảng Cộng hòa cũng vẽ lại bản đồ bầu cử tại các bang Florida, North Carolina, Tennessee, Alabama, Louisiana và Missouri.

Đảng Dân chủ, dưới sự dẫn dắt của Thống đốc bang California Gavin Newsom và cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi cùng những người khác, đã thúc đẩy thông qua Sáng kiến số 50 (Proposition 50) bằng hình thức trưng cầu ý kiến cử tri, qua đó thiết lập bản đồ địa hạt có lợi cho đảng này.

NBC phân tích rằng động thái đáp trả của đảng Dân chủ đã phần nào triệt tiêu tác động từ việc phân chia lại địa hạt của đảng Cộng hòa, đồng thời góp phần giúp đảng Dân chủ giành lại các ghế tại California.

Tòa án Tối cao Mỹ đã ngăn chặn bản đồ phân chia địa hạt mới của đảng Cộng hòa tại bang Missouri, qua đó giúp khu vực bầu cử của Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Emanuel Cleaver về cơ bản được giữ nguyên.

Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Jeffries tuyên bố sẽ tiếp tục thúc đẩy các đạo luật nhằm cấm hành vi phân chia địa hạt bầu cử có chủ đích vì lợi ích đảng phái trong nhiệm kỳ, còn gọi là gerrymandering.

Theo Ha Man-joo

Phóng viên thường trú tại Washington