Tổng thống Lee Jae-myung sáng 5/3 đã thông qua “3 dự luật cải cách tư pháp” (tội bóp méo pháp luật, kháng nghị hiến pháp đối với bản án, và tăng số lượng thẩm phán Tòa án Tối cao) tại cuộc họp nội các bất thường.

Theo Nhà Xanh, tại cuộc họp do ông chủ trì, Tổng thống Lee đã thông qua dự thảo sửa đổi Luật Tố tụng Hình sự nhằm thiết lập tội danh bóp méo pháp luật; sửa đổi Luật Tòa án Hiến pháp để cho phép nộp đơn kháng nghị hiến pháp đối với các bản án đã có hiệu lực của Tòa án Tối cao; và sửa đổi Luật Tổ chức Tòa án để tăng số lượng thẩm phán Tòa án Tối cao.

Ba dự luật cải cách tư pháp gồm: luật thiết lập “tội bóp méo pháp luật”, quy định thẩm phán hoặc công tố viên nếu bóp méo pháp lý khi ra phán quyết hoặc truy tố có thể bị phạt tù tối đa 10 năm hoặc đình chỉ tư cách; “luật kháng nghị xét xử”, cho phép nộp đơn kháng nghị hiến pháp lên Tòa án Hiến pháp ngay cả với phán quyết đã được Tòa án Tối cao xác nhận; và “luật tăng số thẩm phán Tòa án Tối cao”, nâng số lượng thẩm phán từ 14 người (bao gồm cả Chánh án) lên 26 người.

Đặc biệt, theo luật tăng số thẩm phán, Tổng thống Lee sẽ có quyền bổ nhiệm tối đa 22 thẩm phán Tòa án Tối cao, bao gồm 12 thẩm phán mới được bổ sung cùng các vị trí thay thế cho những thẩm phán mãn nhiệm trong thời gian ông tại nhiệm.

Các dự luật này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ giới pháp lý và phe đối lập do lo ngại làm suy yếu tính độc lập của ngành tư pháp. Tuy nhiên, Tổng thống Lee không sử dụng quyền phủ quyết mà đã phê chuẩn nguyên trạng các dự luật được Quốc hội thông qua.

Trước đó, Đảng Dân chủ đã thúc đẩy mạnh các dự luật này dưới khẩu hiệu “cải cách tư pháp” sau khi Tòa án Tối cao ngày 1/5 năm ngoái ra phán quyết hủy và yêu cầu xét xử lại vụ vi phạm luật bầu cử của ông Lee theo hướng có tội.

Gần đây, trong chuyến công du Singapore và Philippines, Tổng thống Lee cũng nhấn mạnh lại quyết tâm cải cách tư pháp, đặc biệt liên quan đến cái gọi là “vụ chuyển tiền sang Triều Tiên của tập đoàn Ssangbangwool”.

Trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter), ông cũng chỉ trích: “Việc ngụy tạo chứng cứ hoặc dàn dựng vụ án để giết hại, tước đoạt hay giam cầm ai đó bằng quyền điều tra và truy tố được trao để thực thi công lý còn tồi tệ hơn tội phạm thông thường”.

Trong cuộc họp nội các cùng ngày, chính phủ cũng thông qua luật hợp nhất Jeonnam–Gwangju và dự thảo sửa đổi Luật Thương mại về việc bắt buộc hủy cổ phiếu quỹ.

Luật hợp nhất Jeonnam–Gwangju quy định việc sáp nhập tỉnh Jeollanam-do và thành phố Gwangju để thành lập “Thành phố đặc biệt hợp nhất Jeonnam–Gwangju” với quy mô dân số khoảng 3,2 triệu người. Thành phố mới sẽ được trao vị thế tương đương Seoul, đồng thời nhận hỗ trợ tài chính quốc gia khoảng 20.000 tỷ won trong 4 năm cùng nhiều đặc quyền như tự chủ giáo dục. Theo luật, thị trưởng của thành phố hợp nhất sẽ được bầu trong cuộc bầu cử địa phương ngày 3/6 và thành phố sẽ chính thức ra mắt vào ngày 1/7.

Dự thảo sửa đổi Luật Thương mại quy định khi doanh nghiệp mua lại cổ phiếu quỹ thì về nguyên tắc phải hủy trong vòng 1 năm. Kế hoạch xử lý cổ phiếu quỹ cũng sẽ do đại hội cổ đông quyết định thay vì hội đồng quản trị như trước. Đây là lần sửa đổi thứ ba của Luật Thương mại, sau lần sửa đổi thứ nhất vào tháng 7 năm ngoái mở rộng nghĩa vụ trung thành của giám đốc đối với cổ đông và lần sửa đổi thứ hai vào tháng 8 cùng năm về việc mở rộng cơ chế bầu tách riêng ủy viên kiểm toán.