Quân đội Mỹ đã không tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran trong ba ngày liên tiếp, tính đến ngày 26 (giờ địa phương), theo chỉ đạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Đáp lại việc Washington tạm dừng các đòn tấn công, Iran cũng đã ngừng các hoạt động trả đũa trong hai ngày gần đây.

Trong khi đó, Oman tiếp tục đóng vai trò trung gian, duy trì đàm phán với Iran về phương án bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, những tuyên bố cứng rắn từ Tehran, căng thẳng mới tại biển Caspi và Biển Đỏ, cùng chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vẫn được xem là các yếu tố có thể khiến tình hình leo thang trở lại.

Theo Axios, ngày 24, Tổng thống Trump đã được trình kế hoạch mở thêm các cuộc tấn công vào khu vực bờ biển phía nam Iran và eo biển Hormuz nhưng không phê duyệt. Trước đó, quân đội Mỹ đã liên tục không kích các mục tiêu quân sự của Iran trong 13 ngày, từ ngày 11 đến ngày 23.

Ông Trump cho biết Mỹ đang tiến hành các cuộc đối thoại "nghiêm túc" với Iran và cho rằng giải pháp đàm phán là lựa chọn khôn ngoan hơn. Tuy nhiên, ông cũng để ngỏ khả năng nối lại hành động quân sự nếu đàm phán thất bại.

Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Tướng Brad Cooper, đánh giá các đợt không kích trước đó đã làm suy giảm đáng kể năng lực tấn công tàu thuyền của Iran. Ông cho biết phần lớn các mục tiêu đã bị phá hủy và việc tiếp tục không kích với quy mô tương tự không còn mang lại nhiều lợi ích. Theo báo cáo, khoảng 20% mục tiêu ban đầu vẫn chưa bị tấn công, nhưng muốn đánh các mục tiêu này, Mỹ sẽ phải mở lại một chiến dịch quân sự quy mô lớn.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine và Phó Tổng thống J.D. Vance cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng.

Theo New York Times, đến cuối tháng 4, quân đội Mỹ đã sử dụng hơn 1.200 tên lửa đánh chặn Patriot, mỗi quả có giá trên 4 triệu USD, tương đương tổng chi phí tối thiểu khoảng 4,8 tỷ USD. Sau 13 ngày giao tranh giữa Mỹ và Iran, lượng tên lửa dự trữ được cho là đã tiếp tục suy giảm.

Trong lúc các hoạt động quân sự tạm lắng, Iran và Oman đã nối lại đối thoại ngoại giao. Trong các cuộc họp cấp Thứ trưởng Ngoại giao diễn ra tại Tehran ngày 24-25, hai bên đã thảo luận về các nguyên tắc chung nhằm bảo đảm hoạt động lưu thông an toàn của tàu thuyền, đồng thời tôn trọng chủ quyền của mỗi nước.

Các cuộc trao đổi tập trung vào việc điều phối hoạt động giữa tuyến hàng hải ven bờ Oman do Mỹ bảo vệ và tuyến đi qua vùng biển Iran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết các cuộc đàm phán diễn ra "rất hiệu quả" và đạt được những tiến triển đáng kể. Tuy nhiên, ông khẳng định hiện chưa có thay đổi nào đối với hoạt động vận tải thực tế qua eo biển Hormuz.

Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho biết Tổng thống Trump đang tạo "một khoảng không gian nhất định" cho tiến trình đàm phán và các cuộc tiếp xúc đang diễn ra ở mọi cấp, từ chuyên viên đến lãnh đạo cấp cao.

Trong khi đó, Nhà Trắng đánh giá việc Iran nỗ lực đạt được một thỏa thuận là "quyết định khôn ngoan". Dù tạm ngừng không kích, Mỹ vẫn duy trì phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran.

Ngày 24, quân đội Mỹ cũng thông báo đã vô hiệu hóa một tàu mang cờ Mozambique sau khi con tàu này phớt lờ cảnh báo và cố vượt qua khu vực phong tỏa tại vịnh Oman.

Dù đối thoại được nối lại, Iran vẫn không thay đổi lập trường cứng rắn với Mỹ.

Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei đăng trên mạng xã hội X rằng thế giới đã mệt mỏi trước "sự áp bức của chính quyền Mỹ và những kẻ theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái mang tính tội phạm", đồng thời tuyên bố "không còn con đường nào khác ngoài thánh chiến (jihad) và kháng chiến".

Người phát ngôn quân đội Iran Mohammad Akraminia xác nhận Iran đã tạm dừng các hoạt động trả đũa vì Mỹ cũng ngừng không kích trong hai ngày qua. Tuy nhiên, ông cảnh báo nếu Washington mở lại các cuộc tấn công, chiến sự sẽ lan rộng ra các khu vực khác trong khu vực.

Một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters rằng Tehran đã thông báo rõ với Mỹ nguyên tắc "tấn công sẽ bị đáp trả bằng tấn công", đồng thời cho rằng việc Mỹ ngừng không kích hiện nay chỉ là sự tạm dừng mang tính chiến thuật chứ chưa phải thay đổi chính sách.

Bộ Ngoại giao Iran còn cáo buộc Ukraine đã tấn công một tàu hàng của Iran trên biển Caspi khiến một thủy thủ thiệt mạng và một người khác bị thương. Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho rằng vụ việc được thực hiện theo chỉ đạo của Israel và tuyên bố Iran sẽ không bỏ qua vụ tấn công này.

Trong khi Mỹ và Iran tạm giảm đối đầu trực tiếp, căng thẳng tại biển Caspi và Biển Đỏ lại gia tăng.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ tới Mỹ ngày 27 và gặp Tổng thống Trump tại Nhà Trắng vào ngày 28. Ông cho rằng chiến tranh chỉ có thể kết thúc khi chính quyền Iran suy yếu đến mức phải thay đổi chính sách hoặc từ bỏ chương trình hạt nhân.

Ông Netanyahu cũng nhấn mạnh cần duy trì giám sát liên tục đối với chương trình hạt nhân của Iran, ngay cả khi hai bên đạt được một thỏa thuận.

Ở Biển Đỏ, lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào các cơ sở của Aramco tại Jizan và Yanbu (Saudi Arabia), đồng thời tấn công ba tàu chở dầu liên quan đến Saudi Arabia và tuyên bố phong tỏa tuyến vận chuyển dầu của nước này qua Biển Đỏ.

Đáp trả, liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự của Houthi tại Yemen. Đây được xem là một trong những đợt không kích đầu tiên kể từ khi lệnh ngừng bắn do Liên Hợp Quốc làm trung gian được thiết lập vào năm 2022.

Hiện Saudi Arabia vận chuyển khoảng 4,9 triệu thùng dầu/ngày qua tuyến Biển Đỏ để tránh eo biển Hormuz. Trong đó, khoảng 3,5 triệu thùng/ngày đi qua eo biển Bab el-Mandeb tới châu Á. Nếu tuyến đường này bị gián đoạn, dầu sẽ phải đi vòng qua kênh đào Suez hoặc đường ống SUMED, sau đó tiếp tục qua Địa Trung Hải, eo biển Gibraltar hoặc Mũi Hảo Vọng trước khi đến châu Á, khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm 20-30 ngày, đồng thời làm tăng đáng kể chi phí vận tải và phí bảo hiểm chiến tranh.

Giá dầu Brent sau khi vượt 100,95 USD/thùng vào ngày 24 đã giảm về quanh 98 USD/thùng. Giới quan sát nhận định diễn biến tại eo biển Hormuz, cuộc gặp Trump - Netanyahu ngày 28 và các đợt tấn công tiếp theo của lực lượng Houthi sẽ là những yếu tố quyết định liệu giai đoạn tạm ngừng không kích hiện nay có thể kéo dài hay không.

Theo Ha Man-joo, phóng viên thường trú tại Washington