0
Công nhân đang làm việc tại một công trường xây dựng ở Hà Nội, Việt Nam, ngày 5 tháng trước (giờ địa phương). /EPA·Yonhap News

Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), GDP bình quân đầu người của Việt Nam có thể vượt Indonesia ngay trong năm nay. Nhờ duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ dựa trên hoạt động sản xuất xuất khẩu và đầu tư nước ngoài, dự báo được đưa ra hồi tháng 4 đã đảo chiều chỉ sau 6 tháng. Tuy nhiên, khoảng cách giữa hai nước vẫn rất nhỏ, thứ hạng có thể thay đổi trở lại tùy theo biến động tỷ giá. Bên cạnh đó, xét đến quy mô nền kinh tế và khoảng cách với Thái Lan, các chuyên gia cho rằng vẫn còn quá sớm để đánh giá quá cao ý nghĩa của việc vượt Indonesia.

Theo tờ South China Morning Post (SCMP) của Hong Kong ngày 4/11 (giờ địa phương), trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 10, IMF dự báo GDP danh nghĩa bình quân đầu người của Việt Nam năm nay sẽ đạt 5.259 USD (khoảng 7,06 triệu won), tăng 8,9% so với năm ngoái và vượt mức 5.153 USD (khoảng 6,92 triệu won) của Indonesia. Con số này gần gấp đôi so với 10 năm trước. Nếu dự báo trở thành hiện thực, Việt Nam sẽ đứng thứ 5 trong ASEAN, sau Singapore, Brunei, Malaysia và Thái Lan.

Dự báo này đảo ngược nhận định hồi tháng 4, khi IMF vẫn cho rằng Indonesia sẽ tiếp tục dẫn trước Việt Nam trong năm nay. Theo dữ liệu của IMF, năm ngoái GDP bình quân đầu người của Việt Nam đạt 4.829 USD (khoảng 6,49 triệu won), thấp hơn khoảng 250 USD (khoảng 340.000 won) so với mức 5.078 USD (khoảng 6,82 triệu won) của Indonesia. IMF dự báo sau khi vượt Indonesia trong năm nay, Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì lợi thế trong năm tới với mức 5.659 USD (khoảng 7,6 triệu won), nhỉnh hơn mức 5.550 USD (khoảng 7,45 triệu won) của Indonesia.

Các chuyên gia cho rằng động lực tăng trưởng cao của Việt Nam đến từ ngành sản xuất xuất khẩu, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như điện tử, cùng những dự án hạ tầng công cộng quy mô lớn. Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia Việt Nam công bố ngày 3/10, GDP quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất kể từ quý III/2022 và tiến sát mục tiêu tăng trưởng hai chữ số mà lãnh đạo Việt Nam đề ra. Tăng trưởng GDP quý II cũng được điều chỉnh tăng lên 8,81%. Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng của Indonesia vẫn duy trì quanh mức 5%.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa hai nước dự kiến chỉ là 106 USD (khoảng 142.000 won) trong năm nay và 109 USD (khoảng 146.000 won) vào năm tới, cho thấy chênh lệch không đáng kể. Ông Ha Hoang Hop, Chủ tịch tổ chức nghiên cứu chính sách VietKnow tại Hà Nội, cho rằng GDP bình quân đầu người chịu tác động từ biến động giá cả và tỷ giá không kém gì tăng trưởng kinh tế. Ông nhận định: “Thứ hạng tính theo USD danh nghĩa có thể đảo chiều do biến động tỷ giá”.

Tờ The Nation của Thái Lan cũng cho biết: “Đồng rupiah suy yếu đã kéo giảm các chỉ số quy đổi sang USD của Indonesia”. Xét về quy mô toàn bộ nền kinh tế, Indonesia vẫn dẫn trước Việt Nam khoảng 2,7 lần. GDP dự báo năm nay của Indonesia đạt 1.480 tỷ USD (khoảng 1.988 triệu tỷ won), trong khi Việt Nam đạt 542 tỷ USD (khoảng 728 triệu tỷ won).

Khoảng cách giữa Việt Nam và Thái Lan, nền kinh tế đứng thứ 4 ASEAN, còn lớn hơn nhiều. Việt Nam đặt mục tiêu nâng GDP bình quân đầu người lên khoảng 8.500 USD (khoảng 11,42 triệu won) vào năm 2030, tương đương mức hiện tại của Thái Lan. Tuy nhiên, ông Hop đánh giá đây là “khả năng trong trung hạn chứ không phải điều chắc chắn sẽ sớm xảy ra”.

Ông Raymond Mallon, chuyên gia tư vấn kinh tế từng giữ chức cố vấn kinh tế cấp cao phụ trách Việt Nam tại Ngân hàng Thế giới (World Bank), cũng nhận định Việt Nam vẫn “còn tụt khá xa so với Thái Lan”. Ông cho rằng: “Nếu tăng trưởng của Thái Lan duy trì ở mức 2-3%, còn Việt Nam đạt 8%, Việt Nam có thể cần đến khoảng giữa thập niên 2030 mới bắt kịp Thái Lan. Tuy nhiên, tôi cho rằng kịch bản này khó xảy ra. Thành tích kinh tế của Thái Lan sẽ được cải thiện”.

Trong lĩnh vực sản xuất, cũng có ý kiến cho rằng Việt Nam sở hữu một số lợi thế so với Thái Lan. Ông Mallon chỉ ra rằng nhờ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) dồi dào, tỷ trọng các ngành công nghiệp mới nổi như điện tử và bán dẫn tại Việt Nam lớn hơn Thái Lan. Ông cũng đánh giá tỷ lệ biết chữ cao, nền tảng giáo dục cơ bản vững chắc cùng lực lượng lao động có chi phí thấp và khả năng thích ứng tốt là những lợi thế của Việt Nam. Tuy nhiên, do phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, Việt Nam vẫn dễ bị tổn thương trước các cú sốc bên ngoài, chẳng hạn như chính sách thuế quan của Mỹ – thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước này.

Theo Jung Ri-na

Phóng viên thường trú tại Hà Nội