Chính phủ Hàn Quốc quyết định mở rộng gần gấp đôi khu vực hoạt động của lực lượng Cheonghae, hiện đang làm nhiệm vụ tại vùng biển Vịnh Aden ngoài khơi Somalia, đến khu vực cách cửa ngõ phía nam eo biển Hormuz khoảng 650 km (350 hải lý). Quy mô nhân sự triển khai cũng sẽ tăng gần 20%, đồng thời bổ sung máy bay tuần tra biển, đội xử lý vật liệu nổ (EOD) và các thiết bị rà phá thủy lôi không người lái.

Theo Bộ Quốc phòng Hàn Quốc ngày 5/11, chính phủ đã hoàn tất bản sửa đổi “Đề xuất gia hạn triển khai lực lượng Cheonghae và mở rộng khu vực hoạt động”, dự kiến trình Quốc hội trước cuối năm nay. Thời hạn triển khai sẽ kéo dài đến ngày 31/12/2027, kể từ thời điểm bản sửa đổi được thông qua. Kể từ lần đầu được triển khai vào tháng 3/2009, lực lượng Cheonghae đều được gia hạn thời gian hoạt động hằng năm sau khi nhận được sự chấp thuận của Quốc hội.

Theo nội dung sửa đổi, trước hết, khu vực hoạt động của lực lượng sẽ được mở rộng gần gấp đôi. Phạm vi hoạt động vốn chỉ giới hạn ở khu vực Vịnh Aden sẽ được mở rộng đến vùng biển phía nam Oman, cách cửa ngõ phía nam eo biển Hormuz khoảng 650 km.

Nội dung nhiệm vụ trong đề xuất cũng được điều chỉnh. Bên cạnh nhiệm vụ “bảo vệ công dân và tàu thuyền Hàn Quốc” như trước đây, văn bản bổ sung nhiệm vụ “bảo vệ quyền tự do hàng hải trên các tuyến giao thông hàng hải quốc tế”. Bộ Quốc phòng cho biết, trước tình hình Trung Đông gần đây, hoạt động cướp biển tại khu vực Somalia đã tăng hơn 3 lần. Vì vậy, chính phủ quyết định mở rộng phạm vi hoạt động nhằm bảo vệ công dân và tàu thương mại Hàn Quốc.

Quân số triển khai được nâng lên mức “không quá 395 người”, tăng 75 người so với trước đây. Ngoài tàu khu trục đang được lực lượng Cheonghae vận hành, các khí tài mới sẽ được điều động gồm một máy bay tuần tra biển P-8A Poseidon, đội xử lý vật liệu nổ (EOD) và các thiết bị rà phá thủy lôi không người lái như phương tiện mặt nước không người lái (USV), phương tiện lặn không người lái (UUV) và thiết bị điều khiển từ xa dưới nước (ROV). Quyền chỉ huy lực lượng Cheonghae thuộc về Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc.

Máy bay tuần tra biển và lực lượng rà phá thủy lôi không người lái được điều động mới dự kiến lấy Djibouti ở Đông Phi làm căn cứ hoạt động. Tại Djibouti có căn cứ Camp Lemonnier của Không quân Mỹ; ngoài ra, Mỹ, Nhật Bản, Tây Ban Nha và Pháp cũng đang triển khai máy bay tuần tra tại đây.

Bộ Quốc phòng nhấn mạnh rằng phạm vi nhiệm vụ được mở rộng theo hướng tương đối “phi tác chiến”. Một quan chức Bộ Quốc phòng cho biết Hàn Quốc sẽ duy trì bốn nguyên tắc: không tham gia hoặc can dự vào chiến tranh với tư cách bên đối địch; mục đích triển khai là bảo vệ công dân và tàu thuyền Hàn Quốc; hạn chế hoạt động trinh sát của máy bay tuần tra biển trong lãnh thổ, lãnh hải Iran hoặc bên trong eo biển Hormuz; và hoạt động dưới hệ thống chỉ huy độc lập của Hàn Quốc.

Theo thông tin được biết, quân đội đã đánh giá về mặt quân sự rằng khu vực hoạt động lần này không có thủy lôi. Tuy nhiên, việc triển khai đội EOD và các thiết bị rà phá thủy lôi không người lái còn nhằm tích lũy kinh nghiệm, chuẩn bị cho khả năng tham gia hoạt động rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz trong tương lai, nếu môi trường được coi là “thuận lợi” và cộng đồng quốc tế đề nghị hỗ trợ.

“Môi trường thuận lợi” ở đây được hiểu là tình trạng chiến tranh đã kết thúc hoặc một bản ghi nhớ thỏa thuận (MOU) được ký kết giữa Mỹ và Iran, qua đó bảo đảm an ninh ổn định cho khu vực. Một quan chức Bộ Quốc phòng giải thích: “Chúng ta không thể biết tình hình Trung Đông sẽ diễn biến theo hướng nào, cũng không thể dự đoán khi nào và bằng cách nào lực lượng sẽ được triển khai. Nếu môi trường thuận lợi được thiết lập và cộng đồng quốc tế đưa ra yêu cầu, chúng ta cần thực hiện cam kết triển khai”.

Vị quan chức này cho biết thêm: “Do kinh nghiệm thực tế về các hoạt động như vậy còn hạn chế, cả về kiến thức tích lũy lẫn việc sử dụng trang thiết bị mới, chúng tôi đánh giá cần triển khai lực lượng để chuẩn bị trước”.

Trên thực tế, để đưa đội EOD và lực lượng rà phá thủy lôi không người lái tham gia chiến dịch bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, chính phủ vẫn phải xin một nghị quyết chấp thuận mới của Quốc hội, tách biệt với bản sửa đổi lần này.

Một quan chức Bộ Quốc phòng khẳng định: “Mục đích của bản sửa đổi lần này không phải là nhằm mặc định sẽ đưa lực lượng đến Hormuz. Đây là bước chuẩn bị để không loại trừ những tình huống chưa thể lường trước. Tuy nhiên, đó không phải mục tiêu chính”.

Trước câu hỏi về các phương án đáp trả nếu lực lượng Hàn Quốc bị tấn công khi hoạt động gần cửa ngõ eo biển Hormuz hơn, quan chức này cho biết: “Khu vực hoạt động cách eo biển Hormuz hơn 650 km theo đường thẳng và máy bay tuần tra không thể vượt quá giới hạn hoạt động về mặt vật lý tại cảng Duqm. Đây là khu vực Iran không thể phát hiện bằng phương tiện vật lý. Chúng tôi dự kiến trao đổi với các nước chủ chốt, trong đó có Iran, để tránh những hiểu lầm không cần thiết”.

Người này nói thêm: “Dù không phù hợp khi đặt ra các giả định, nhưng nếu bị tấn công, lực lượng sẽ ứng phó theo quy tắc giao chiến trên cơ sở quyền tự vệ”.

Theo Lee Han-sol