Bill Gates bắt tay SK xây lò phản ứng hạt nhân thế hệ 4 đầu tiên tại Mỹ, nhắm tới cơn khát điện AI toàn cầu

04/06/2026 13:28Dịch sang：trangamy319@gmail.com
facebook twitter link Font big Font small print
Chủ tịch Tập đoàn SK Chey Tae-won (phải) và nhà sáng lập Microsoft Bill Gates, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng quản trị TerraPower bắt tay sau khi thảo luận về phương án hợp tác trong lĩnh vực lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) tại tòa nhà SK Seorin ở Jongno-gu, Seoul ngày 21/8/2025. / Ảnh = SK Innovation

SK Innovation – cổ đông lớn thứ hai của công ty SMR TerraPower do Bill Gates hậu thuẫn đã cùng truyền thông Hàn Quốc tham quan công trường dự án lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) thế hệ thứ 4 thương mại đầu tiên tại Mỹ mang tên “Kemmerer Unit 1” ở bang Wyoming hôm 28/5 (giờ địa phương).

Tại buổi họp báo hiện trường, CEO TerraPower Chris Levesque giới thiệu SK là “nhà đầu tư lớn thứ hai sau Bill Gates” và nhấn mạnh quan hệ hợp tác với Hàn Quốc là chìa khóa để hoàn thành nhà máy điện hạt nhân đầu tiên cũng như mở rộng hoạt động kinh doanh trong tương lai.

Công trường Kemmerer nằm ở độ cao khoảng 2.200m so với mực nước biển, ngay gần đường cao tốc. Hai bên lối vào là những cánh đồng điện gió quy mô lớn, trong khi bên trong khu vực xây dựng, xe tải, máy ủi và máy xúc đang tất bật gia cố nền móng cho khu nhà lò phản ứng và “đảo năng lượng”.

Theo TerraPower, khác với các nhà máy điện hạt nhân cỡ lớn truyền thống vốn bị hạn chế vị trí xây dựng do vùng kế hoạch khẩn cấp (EPZ) có bán kính từ 20–30km, SMR có thể thu hẹp vùng này xuống chỉ vài trăm mét. Nhờ vậy, dự án có thể được triển khai gần đường cao tốc như hiện nay.

Cách nhà máy nhiệt điện than khoảng 8km, công trường còn đang gấp rút xây dựng cơ sở thử nghiệm và nạp natri. Andy Crusiel (phụ trách xây dựng) cho biết tốc độ thi công diễn ra rất nhanh, thậm chí công nhân còn làm việc ban đêm khi điều kiện thời tiết thuận lợi hơn.

Toàn bộ khu đất rộng khoảng 24ha được chia thành “đảo năng lượng” và “đảo hạt nhân”, mỗi khu khoảng 12ha. TerraPower cho biết họ đã duy trì chương trình đối thoại với cộng đồng địa phương suốt 5 năm qua, đồng thời Thống đốc bang Wyoming Mark Gordon và nhiều nghị sĩ liên bang cũng đã nhiều lần đến thăm hiện trường.

Một trong những điểm nổi bật của dự án là thiết kế tách biệt giữa “đảo năng lượng” và “đảo hạt nhân”. Phó chủ tịch cấp cao phụ trách dự án lò phản ứng natri Patrick Young cho biết phần “đảo năng lượng” không cần xin giấy phép hạt nhân nên có thể khởi công sớm như một dự án thương mại thông thường, giúp rút ngắn đáng kể thời gian cấp phép.

Về độ an toàn, TerraPower giải thích lò phản ứng natri dạng bể chứa không hoạt động dưới áp suất cao như lò phản ứng nước nhẹ truyền thống. Ngoài ra, toàn bộ lò phản ứng được đặt ngầm dưới đất giúp giảm đáng kể nguy cơ phát tán phóng xạ ra bên ngoài. Công ty còn nhấn mạnh khái niệm “walk-away safe” — tức ngay cả khi không có sự can thiệp của con người, môi trường xung quanh vẫn có thể tự làm mát hệ thống.

Kemmerer Unit 1 là lò phản ứng làm mát bằng natri công suất 345MWe kết hợp hệ thống lưu trữ nhiệt năng bằng muối nóng chảy, cho phép nâng công suất lên tối đa 500MWe trong khoảng 5 giờ 30 phút.

Ông Young cho biết công nghệ lò phản ứng natri được phát triển dựa trên khoảng 400 năm kinh nghiệm vận hành tích lũy của các lò phản ứng natri trên toàn cầu. Khác với các lò nước nhẹ truyền thống khó điều chỉnh công suất theo nhu cầu điện, hệ thống lưu trữ muối nóng chảy giúp SMR linh hoạt hơn rất nhiều trong vận hành.

TerraPower cho biết thiết kế Natrium tích hợp phần lớn thiết bị bên trong lò phản ứng, giúp giảm khoảng 50% lượng bê tông so với nhà máy hạt nhân truyền thống và có thể hoàn thành xây dựng chỉ trong khoảng 36 tháng.

Tháng 3 năm nay, Ủy ban Điều tiết Hạt nhân Mỹ (NRC) đã cấp phép xây dựng cho Kemmerer Unit 1. Đây là giấy phép xây dựng nhà máy điện hạt nhân thương mại mới đầu tiên của Mỹ trong 10 năm qua và cũng là dự án SMR tiên tiến đầu tiên được phê duyệt tại nước này.

CEO Levesque cho biết nhà máy dự kiến phát điện thương mại vào năm 2031 và đến thời điểm đó có thể sẽ có khoảng 12 dự án tương tự được triển khai đồng thời. Meta hiện cũng đang xem xét lựa chọn tối đa 8 lò phản ứng cho các địa điểm xây dựng trong tương lai. Chi phí xây dựng được cho là chỉ bằng khoảng một nửa so với lò phản ứng nước nhẹ truyền thống.

TerraPower đang nhận khoảng 2 tỷ USD tài trợ đối ứng từ Bộ Năng lượng Mỹ thông qua chương trình trình diễn lò phản ứng tiên tiến (ARDP). Chương trình này bắt đầu từ nhiệm kỳ đầu của Donald Trump và tiếp tục nhận được sự ủng hộ lưỡng đảng cho đến nay.

Năm 2022, SK Innovation và SK Inc. đã đầu tư chung 250 triệu USD vào TerraPower, trở thành cổ đông lớn thứ hai sau Bill Gates.

CEO Levesque đánh giá cao tầm nhìn của Chủ tịch SK Chey Tae-won từ 4 năm trước, khi SK không chỉ muốn đầu tư tài chính mà còn theo đuổi mục tiêu khử carbon cho các ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng của tập đoàn.

Ông cũng nhấn mạnh rằng chỉ riêng một nhà máy bán dẫn của SK hynix đã cần lượng điện tương đương một lò phản ứng Natrium, đồng thời dự đoán trong tương lai các lò phản ứng này sẽ không chỉ phục vụ sản xuất chip mà còn cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu AI.

Levesque còn đề cập việc Nvidia đầu tư vào TerraPower năm ngoái và cho rằng HBM của SK cùng GPU của Nvidia là những yếu tố then chốt thúc đẩy sự bùng nổ AI toàn cầu. Theo ông, công nghệ AI và điện hạt nhân tiên tiến đang dần hội tụ trong chương trình Natrium.

Các doanh nghiệp Hàn Quốc cũng bắt đầu tham gia sản xuất linh kiện cho dự án. HD Hyundai và Doosan đã nhận các đơn hàng trị giá hàng triệu USD và dự kiến bắt đầu chế tạo từ năm nay. TerraPower gần đây cũng ký biên bản ghi nhớ với Hyundai E&C tại New York để đưa doanh nghiệp EPC Hàn Quốc tham gia vào các dự án Natrium trong tương lai.

CEO Levesque tiết lộ rằng 25 năm trước, khi mới bước chân vào ngành điện hạt nhân tư nhân, ông từng là quản lý nhà máy sản xuất linh kiện cho các lò phản ứng Shin-Kori và Shin-Wolsong của Hàn Quốc. Ông nhận xét: “Hàn Quốc đã xây dựng nhiều lò phản ứng hơn Mỹ khi đó và đến nay vẫn vậy”.

Ông nhấn mạnh Mỹ cần hợp tác với Hàn Quốc để hoàn thành thành công dự án đầu tiên và mở rộng quy mô điện hạt nhân trong tương lai.

Chủ tịch SK Chey Tae-won hồi đầu năm nay cũng nhấn mạnh tại diễn đàn TPD 2026 ở Washington D.C. rằng năng lượng sẽ là yếu tố quyết định thành bại của ngành AI, đồng thời cho biết SK đang chuẩn bị giải pháp xây dựng trung tâm dữ liệu AI cùng với nhà máy điện.

SK Innovation hiện nắm quyền khai thác độc quyền công nghệ SMR làm mát bằng natri của TerraPower tại thị trường châu Á và đặt mục tiêu xây dựng SMR thế hệ thứ 4 đầu tiên tại Hàn Quốc vào năm 2035.

CEO Levesque kết luận: “Sau khi chứng minh được thời gian thi công, chi phí, hiệu quả kinh tế và độ an toàn của Natrium tại Mỹ, chúng tôi hy vọng sẽ sớm thấy công nghệ này xuất hiện ở Hàn Quốc. Tôi thực sự tin rằng nhu cầu AI và công nghiệp của Hàn Quốc sẽ cần đến những nhà máy như Natrium”.
Hình ảnh công trường xây dựng dự án lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) thế hệ thứ 4 thương mại đầu tiên của Mỹ mang tên “Kemmerer Unit 1” tại bang Wyoming, được chụp ngày 28/5 (giờ địa phương). /Phóng viên thường trú Ha Man-joo



Theo Ha Man-joo, phóng viên thường trú tại Washington

bài viết liên quan

ⓒASIATODAY, nghiêm cấm sao chép và phân phối lại trái phép